FANDOM


1- Foucault’nun, “ütopyaların teselli verdiği” ve “masalımsı, büyülü ve düz mekânlarda” tasavvur edildikleri için bir yerleri olmadığı (u-topos) belirlemesi, beraberinde “türdeş olmayan yer” anlamında ‘heterotopya’ kavramını getiriyor. Gerçek bir yere ait olmayan, geleceğe yerleştirilmiş ideal bir varış noktası olarak ütopyanın tek tip, homojen ve aşkın niteliğine karşın heterotopya, yaşadığımız toplumlar ve kültürlerin içinde var olan ve olabilecek sayısız alternatiflerin, yaşam, mekân ve örgütlenme biçimlerinin birbirlerini dışlamadan eş zamanlı şekilde var olabilen birlikteliğidir.

kaynak: http://yabanil.net/?tag=heterotopya

Ayrıca bkz. http://www.poetikhars.com/heterotopya-ve-siir

2-I. BİR HETEROTOPYA MEKÂNI

Bireyin düşünce ve davranışlarını konumlandırdığı izleğin a priori ya da a posteriori olma durumu sürekli tartışılagelen temel düşünce sorunlarındandır. Öznenin sahip olduğu benliği çeşitli mekanlarda farklı farklı dışa vurması esasında özne ile mekân arasındaki sarmal ilişkiye dikkati çekmektedir. Bu ilişki çerçevesinde özne, zaman bağlamında mekânı anlamlandırmakla birlikte mekân da temsil ettiği erk bağlamında kendi iktidarını ortaya koymaktadır. Michel Foucault’nun heterotopya kavramı aslında tam da bu noktada kendini şekillendirmektedir. Heterotopya kavramı genel olarak öznenin kimi mekânlarda etrafındaki nesnelerden ve yaşadığı ‘an’dan alışageldiği anlamı çıkartamaması ve bu bağlamda kendisini rahatsız edici bir durum içerisinde hissetmesi olarak açıklanabilir. Foucault’ya göre huzurevleri, psikiyatri hastaneleri, hapishaneler ve kışla gibi mekânlar heterotopya örnekleridir.

Heterotopyalar sahip oldukları maddesel özellik doğrultusunda belirli bir mekânı tanımlamakla birlikte kurgu niteliğindeki ütopyalarda ayrışmaktadır.

Sahip olduğu temsili özellikler bağlamında bir heterotopya mekânı olarak değerlendirilebilecek kışla, temelde özne – iktidar ilişkisi ve kendisine özgü hiyerarşik yapısı ile ayrışmaktadır. Foucault’nun; “Heterotopyalar sözü kurutur, sözcükleri yollarından alıkoyar, gramer olanaklarıyla daha kaynağında mücadele eder ve mitlerimizi eritir”1 tanımı kışla bağlamında ele alındığında belki de tam olarak mekânın temsil ettiği iktidarı ve özne üzerindeki gücü imlemektedir.

kaynak: http://mtfproje.com.tr/tr/kisla

Ayrıca, <a href="http://mtfproje.com.tr/tr/kisla">Bir Heterotopya mekanı ve İki şiir</a> başlıklı yazının tamamı da okunabilir.